Wanneer heb je een vaarbewijs nodig?
Voor een pleziervaartuig heb je een vaarbewijs nodig als de boot 15 meter of langer is, of als hij met de eigen motor sneller kan dan 20 km/u. Is de boot korter en kan hij niet sneller, dan is geen vaarbewijs nodig. Voor roeiboten, kano’s en sups is nooit een vaarbewijs nodig. Op de grote wateren, zoals het IJsselmeer, het Markermeer en de Waddenzee, heb je klein vaarbewijs 2 nodig; elders volstaat klein vaarbewijs 1. Vanaf 25 meter is een groot pleziervaartbewijs nodig.
Gebaseerd op de Binnenvaartwet, het Binnenvaartbesluit en de Binnenvaartregeling. Laatst gecontroleerd op 10 november 2026.
Check het voor jouw boot
Beantwoord de vragen; de uitkomst verschijnt hier.
De regels per situatie
Hieronder staat per situatie wat de wet zegt, met het artikel en de letterlijke tekst erbij.
Korter dan 15 meter en niet sneller dan 20 km/u
Een vaarbewijs is alleen verplicht voor de categorieën die het Binnenvaartbesluit aanwijst. Een pleziervaartuig korter dan 15 meter dat niet sneller dan 20 km/u kan, valt daar niet onder. Je moet de vaarregels wel kennen en naleven.
“Voor het voeren van bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen categorieën van schepen is aan de gezagvoerder een geldig vaarbewijs en eventueel een specifieke vergunning afgegeven.”
“Een klein vaarbewijs is vereist voor het voeren van:”
Korter dan 15 meter en sneller dan 20 km/u
Het gaat erom of de boot met de eigen motor meer dan 20 km/u ten opzichte van het water kan bereiken, niet hoe hard je werkelijk vaart. Een speedboot of waterscooter die sneller kan, valt dus onder de vaarbewijsplicht, ook als je rustig vaart. Precies 20 km/u is niet meer dan 20 km/u.
“d. schepen met een lengte van minder dan 15 meter die door middel van de eigen mechanische voortstuwingsmiddelen een snelheid van meer dan 20 kilometer per uur ten opzichte van het water kunnen bereiken”
Pleziervaartuig van 15 tot 25 meter
Het Binnenvaartbesluit schrijft een klein vaarbewijs voor bij pleziervaartuigen van ten minste 15 meter en minder dan 25 meter. Hier speelt de snelheid geen rol: ook een langzame motorboot of een zeilboot van deze lengte valt eronder. Als lengte telt de grootste lengte van de romp, zonder roer en boegspriet.
“Een klein vaarbewijs is vereist voor het voeren van:”
“b. pleziervaartuigen met een lengte van ten minste 15 meter en minder dan 25 meter;”
“lengte: grootste lengte van de scheepsromp in meters, het roer en de boegspriet niet inbegrepen;”
Roeiboot, kano of sup
Het Binnenvaartbesluit zegt dat het bezit van een vaarbewijs niet vereist is voor schepen die uitsluitend door spierkracht worden voortbewogen. Dat geldt dus voor roeiboten, kano’s en sups, ongeacht de lengte. De vaarregels gelden wel.
“Het bezit van een vaarbewijs is niet vereist voor het voeren van: a. schepen die uitsluitend door spierkracht worden voortbewogen;”
Klein vaarbewijs 1: rivieren, kanalen en meren
Het klein vaarbewijs voor rivieren, kanalen en meren (klein vaarbewijs 1) geldt op alle binnenwateren behalve de wateren van maritieme aard. Welke wateren dat zijn, staat in de Binnenvaartregeling.
“Voor de vaart op rivieren, kanalen en meren met een vaartuig waarvoor een klein vaarbewijs vereist is, is de schipper in het bezit van een klein vaarbewijs voor rivieren, kanalen en meren.”
“Voor de toepassing van het tweede lid worden onder rivieren, kanalen en meren verstaan alle binnenwateren met uitzondering van de wateren geclassificeerd als wateren van maritieme aard”
Klein vaarbewijs 2: de grote wateren
Voor de overige binnenwateren is het klein vaarbewijs voor alle binnenwateren (klein vaarbewijs 2) nodig. Dat zijn de wateren van maritieme aard: de Westerschelde, de Oosterschelde, de Waddenzee, de Eems, de Dollard, het IJsselmeer, het IJmeer en het Markermeer, met uitzondering van de Gouwzee.
“Voor de vaart op de overige binnenwateren met een vaartuig waarvoor een klein vaarbewijs vereist is, is de schipper in het bezit van een klein vaarbewijs voor alle binnenwateren.”
“De wateren van maritieme aard, bedoeld in artikel 2, tweede lid, van de wet, zijn de Westerschelde, de Oosterschelde, de Waddenzee, de Eems, de Dollard, het IJsselmeer, het IJmeer en het Markermeer met uitzondering van de Gouwzee.”
Pleziervaartuig van 25 tot 40 meter
Het klein vaarbewijs geldt voor pleziervaartuigen tot 25 meter. Voor langere schepen eist het Binnenvaartbesluit een kwalificatiecertificaat schipper, maar de Binnenvaartregeling staat voor pleziervaartuigen van 25 tot 40 meter een groot pleziervaartbewijs toe. Dat bewijs wordt alleen afgegeven na overlegging van een geldig klein vaarbewijs.
“Het eerste lid, onderdeel a, is niet van toepassing op pleziervaartuigen met een lengte van minder dan 25 meter.”
“Artikel 14, eerste lid, onderdeel a, van het besluit is niet van toepassing op pleziervaartuigen met een lengte van 25 tot 40 meter, indien de schipper in het bezit is van: a. een groot pleziervaartbewijs I of II”
“Het in het eerste lid bedoelde groot pleziervaartbewijs wordt, na overlegging van een geldig klein vaarbewijs, door de minister afgegeven aan:”
Pleziervaartuig van 40 meter of langer
Voor schepen van 20 meter en langer is in beginsel een kwalificatiecertificaat schipper vereist. De Binnenvaartregeling maakt voor pleziervaartuigen van 40 meter en langer een uitzondering als de schipper een groot pleziervaartbewijs heeft met de aantekening ‘40 meter plus’.
“a. schepen met een lengte van ten minste 20 meter;”
“Artikel 14, eerste lid, onderdeel a, van het besluit is niet van toepassing voor pleziervaartuigen met een lengte van ten minste 40 meter, indien de schipper in het bezit is van: a. een groot pleziervaartbewijs I of II, overeenkomstig het model opgenomen in bijlage 7.4, voorzien van de aantekening ‘40 meter plus’;”
Minimumleeftijd vaarbewijs: 18 jaar
Volgens de Binnenvaartwet wordt een vaarbewijs niet afgegeven aan iemand die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt. Een boot waarvoor een vaarbewijs nodig is, mag je dus pas vanaf 18 jaar als schipper voeren.
“die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt”
Minimumleeftijd voor het sturen zonder vaarbewijs
Het Binnenvaartpolitiereglement stelt minimumleeftijden voor het sturen: 12 jaar voor een klein open motorschip korter dan 7 meter dat niet sneller kan dan 13 km/u, en 16 jaar voor andere kleine motorschepen en voor zeilschepen van 7 meter of langer. Voor een snelle motorboot geldt 18 jaar, maar daarvoor is ook een vaarbewijs nodig.
“b. een minimum leeftijd van 16 jaar: 1°. voor het sturen van een groot schip, 2°. voor het sturen van een klein motorschip niet zijnde een snelle motorboot en niet zijnde een klein open motorschip met een lengte van minder dan 7 m waarvan de hoogst bereikbare snelheid ten opzichte van het water niet meer is dan 13 km per uur, en 3°. voor het sturen van een zeilschip met een lengte van 7 m of meer;”
“c. een minimum leeftijd van 12 jaar voor het sturen van een klein open motorschip met een lengte van minder dan 7 m waarvan de hoogst bereikbare snelheid ten opzichte van het water niet meer is dan 13 km per uur.”
Let op bij een groot volume
Het Binnenvaartbesluit eist een kwalificatiecertificaat schipper voor schepen waarvan lengte × breedte × diepgang ten minste 100 m³ is. Wij hebben in de Binnenvaartregeling geen vrijstelling daarvan gevonden voor pleziervaartuigen korter dan 25 meter. Heeft je boot zo’n groot volume, vraag dan bij het CBR na welk bewijs je nodig hebt.
“b. schepen waarvoor het product van lengte, breedte en diepgang in meters ten minste 100 m3 bedraagt;”
Beroepsvaart en passagiersvervoer
Voor passagiersschepen, schepen die bedrijfsmatig meer dan twaalf personen vervoeren, is volgens het Binnenvaartbesluit een kwalificatiecertificaat schipper vereist. Voor andere beroepsmatige situaties hangt het af van het soort schip en het gebruik. Die vallen buiten deze check.
“Een kwalificatiecertificaat schipper is vereist voor het voeren van:”
“c. passagiersschepen;”
“passagiersschip: binnenschip, niet zijnde een veerpont of een veerboot, dat is bestemd of wordt gebruikt voor het bedrijfsmatig vervoer van meer dan twaalf personen buiten de bemanningsleden;”
Sleep- en duwboten die alleen voor plezier worden gebruikt, vallen buiten deze check. Voor hen gelden dezelfde lengtegrenzen van het klein vaarbewijs (Binnenvaartbesluit, artikel 16, eerste lid, onderdeel c), maar ook aparte regels.
Klein vaarbewijs halen?
Maak gratis een proefexamen Klein Vaarbewijs 1: 40 vragen in 60 minuten, met bij elke vraag de uitleg en de bron. Lees hoe wij onze vragen maken.